Berichtgeving: onderwerpkeuze, inhoud en balans

Submitted by Elda on Fri, 06/08/2007 - 16:42.
Google G8.jpg

Zoek je bij Google News op ‘G8+rellen’, dan krijg je een lijst met 323 treffers, ongeveer evenveel als bij het zoeken naar ‘G8+Afrika’ en twee keer zo veel (!) als bij ‘G8+klimaat’. Het is duidelijk waar de media het liefst over schrijven. Rellen zorgen voor meer lezers, en hoe ongenuanceerder hoe beter. Zelfs zogenaamde ‘kwaliteitsmedia’ maken zich schuldig aan deze sensatiezucht.

Een voorbeeld. Op de site van De Volkskrant stond een animatie met foto’s over de demonstraties tijdens de G8-top deze week. De serie begon met zeer gewelddadige beelden van militante betogers en brandende autowrakken, langzaam maar zeker werden de foto’s minder grimmig, en de serie eindigde vreedzaam met kleurrijke demonstrerende mensen, spandoeken en muziek. Zelfs de Volkskrant begint met de meest spectaculaire beelden, niet met de meest voorkomende.

Een andere veelvoorkomende (en amateuristische) valkuil is dat media de uitspraken van politici overnemen – maar geen vertaalslag maken naar wat ze eigenlijk bedoelen. Als Bush zegt dat hij wil meewerken aan het terugdringen van de broeikasgassen, zou dat goed nieuws kunnen zijn. Maar als hij eraan toevoegt dat zich nergens op vast wil pinnen, en dat hij zijn ‘plannen’ ingaan in 2009, wanneer hij zelf geen president meer is, wordt het een stuk minder geloofwaardig.

Ook het RTL nieuws maakt zich hier schuldig aan. De nieuwslezer vraagt de correspondent: ‘Wat vond Angela Merkel van de behaalde resultaten met betrekking tot het klimaatakkoord?’ De correspondent antwoordt: ‘Angela Merkel is heel tevreden.’ Nieuwslezer: ‘En de Duitse kranten?’. Correspondent: ‘Die spreken juichend over Merkel.’ Einde nieuwsitem. Met geen woord werd gerept over de inhoud van die afspraken en, nog belangrijker, de werkelijke betekenis van de milieuafspraken, die wederom slechts een vage intentie zijn.

Toch zijn er wel verbeteringen: de afgelopen jaren zijn de mainstream media veel meer aandacht gaan schenken aan de demonstraties van vaak honderdduizenden mensen bij topconferenties. En waar ze vroeger op grote afstand bleven, komen ze nu zowaar dichter bij de demonstranten. Het lijkt zelfs alsof ze een ware fascinatie hebben opgevat voor dit ‘rare specimen’, de demonstrant.

Vooral bij de publieke omroep PO zijn reportages te zien geweest waarbij ‘een dag uit het leven’ van een Nederlandse anti-globalist wordt gevolgd. Hij komt uitgebreid aan het woord, helaas vooral als een moderne Robin Hood, over de strategie voor die dag en hoe de betogers de weg willen gaan blokkeren. Misschien dat er volgend jaar een gesprek over de inhoud aan vast geknoopt kan worden?

Ook had de PO (EenVandaag) een hele uitzending over de waanzinnige hoeveelheid beveiliging rond deze top en de enorme bedragen die daarvoor zijn uitgegeven. Goed dat de Nederlandse televisiekijker te horen krijgt dat het hek rond het conferentieoord 1 miljoen euro per kilometer heeft gekost (12,5 in totaal). En ook in talkshows bij de PO werd aandacht aan de rellen besteed: Femke Halsema mocht uitleggen waarom er mensen protesteren tegen de de internationale politiek en wat het verschil is tussen de vreedzame demonstranten en het militante ‘zwarte blok’. Een verademing.

Het NOS-journaal was bij vlagen kritisch. In tegenstelling tot het RTL nieuws begonnen ze donderdag 8 juni niet met de rellen, maar met een kort inhoudelijk item over het klimaatakkoord, waarna de uitzendig toch weer volledig over de rellen ging. Vandaag werd in het NOS-journaal gesproken over de jubelstemming van Angela Merkel en het feit dat de afspraken van Glenneagles niet zijn nagekomen. Nieuwslezer: ‘Zijn er belangrijke doorbraken geforceerd?’ ‘Correspondent: ‘Dat vindt voorzitter Angela Merkel in ieder geval wel, maar de milieuorganisaties, de Duitse oppositie, critici en anti-globalisten zullen het hier niet mee eens zijn.’ Het goede nieuws is dat de anti-globalisten meteen genoemd worden waar vroeger alleen de mening van de NGO’s werd aangehaald. Het slechte nieuws is dat ze in beeld komen als de onvermijdelijke tegensputteraar die weinig concreets bereikt. Nog steeds zijn de leiders van de zeven rijkste industrielanden en Rusland de ploeg die het goed met de wereld voorheeft.

De vrij eenzijdige en op het establishment gerichte berichtgeving van het journaal wordt enigszins goedgemaakt door correspondenten Margriet Brandsma en Jacques Schmitz, die een weblog bijhouden tijdens de top. Daarin wordt ongezouten met de werkelijkheid omgesprongen: Brandsma en Schmitz pakken elk onderwerp dat op hun pad komt aan en praten bijvoorbeeld over eventuele mishandeling van demonstranten door de Duitse politie. In het format van het journaal krijgen die items weer geen plek.

De beste, en meest objectieve verslaggeving kwam van de kant van dagblad Trouw, NRC Handelsblad en de nieuwe gratis krant De Pers, hoewel ook zij wel eens een ongenuanceerd steekje laten vallen. Alledrie de kranten hebben inhoudelijk scherpe analyses gegeven, de tegenstanders van de top aan het woord gelaten met hun argumenten, en alle gebeurtenissen in perspectief geplaatst van eerdere afspraken en beloften.

Bij De Pers kwamen zelfs passages voorbij als ‘De jaarlijkse topontmoeting [...] roept steeds meer verzet op bij de andersglobalisten, vanwege het ondoorzichtige en vermeende ondemocratische karakter van de G8. Critici zien de organisatie als een elitaire, westers georiënteerde club van rijke landen die weinig oog hebben voor de belangen van de rest van de wereld.’ Berichtgeving die de zaken weer een beetje meer in balans trekt.

scherpe analyse

hey elda,
scherpe analyse. interessant ook hoe je google news scores betrekt in je verhaal.

goed gedaan!

goed gedaan!

Comment viewing options

Select your preferred way to display the comments and click "Save settings" to activate your changes.